Narrativa pozitive

Mjetet

  • Fjalë kyçe:
  • Positive Narratives
  • Open Data
  • Communication
  • Gjuhët:
  • Македонски
The Open Cities Tactical Guide is designed to help catalyse the use of open data to meaningfully address local issues and appropriately involve citizens in decision-making processes.
  • Fjalë kyçe:
  • Media Literacy
  • Positive Narratives
  • Resilience
  • Gjuhët:
  • Македонски
The results of the research conducted within "Critink" on the attitude of journalists towards media literacy
  • Fjalë kyçe:
  • Positive Narratives
  • Digital Security
  • Digital well-being
  • Mental Resilience
  • Open Data
  • Communication
  • Media monitoring
  • Gjuhët:
  • English
WITNESS is a human rights non-profit organisation based in Brooklyn, New York. Its mission is to partner with on-the-ground organisations to support the documentation of human rights violations and their consequences to further public engagement, policy change and justice.

Postimet

Çfarë është dhe si funksionon "Prebunking"?

Arsyet pra pse lajmet e rreme besohen janë komplekse. Mes tjerash, kanë të bëjnë me personalitetin tonë dhe qëndrimin kundrejt fakteve si dhe ekzistojnë mekanizma të ndryshme kognitive, që shtrembërojnë perceptimin tonë. Pyetja është: Si mund të bëhemi më rezistentë?

Një qasje që shkon në drejtim të krijimit të rezistencës është e ashtuquajtura “Prebunking”, kontroll i thashethemeve. Përdorueset dhe përdoruesit e internetit duhet të sensibilizohen duke u informuar për lajmet e rreme dhe dizinformimin që para se të bien në kontakt me to. Për shembull, para zhvillimit të zgjedhjeve kur pritet të ketë shumë lajme të rreme për të manipuluar zgjedhëset dhe zgjedhësit, do t’ia vlente të zhvillohej një fushatë e tillë informimi.

Metamorphosis Foundation | 2 min read | Jun 4, 2024

Reklama të rreme – probleme reale: Sa lehtë është të mashtrohen njerëzit në rrjetet sociale?

Mashtrimet online janë një temë e pashtershme ku pothuajse çdokush mund të jetë viktimë, pa marrë parasysh sa i informuar dhe i arsimuar që është dhe sa herë që në vetvete përsërit “mos kliko”. Kjo, aq më tepër nëse bëhet fjalë për shëndetin e dikujt, dhe njerëzit mund të bien lehtësisht pre e manipulimeve dhe lajmeve të rreme kur janë vulnerabilë ose ndihen të pafuqishëm. Së këndejmi, janë të shpeshta shembujt kur përdoruesit e rrjeteve sociale klikojnë reklama për barna që premtojnë shërimin e qindra sëmundjeve, suplemente të ndryshme për humbje peshe brenda pak ditësh, pastrimin e organizmit në vetëm pak orë etj.

Metamorphosis Foundation | 3 min read | Jun 4, 2024

Çfarë janë “narrativet pozitive” dhe si mund të kontribuojnë në luftimin e dezinformatave?

Dezinformatat nga platforma të ndryshme po përhapen me hov të madh në mbarë botën përderisa më pas në rrjetet sociale ato shpërndahen duke mos u verifikuar nga përdoruesit. Pasi që truri i njeriut funksion në atë mënyrë që i kushton më shumë vëmendje negativitetit dhe frikës ashtu dhe platformat e rrjeteve sociale janë të dizajnuara që tu shpërndajnë sa më shumë përdoruesve atë që ua kap vëmendja e tyre, pra gjërave negative. Kjo ndikon që rrjetet sociale të influencojnë një popullatë të tërë në një shkallë dhe shpejtësi që nuk është parë deri më tani. Një hulumtim i universitetit MIT tregon se lajmet e rrejshme shpërndahen 6 herë më shpejtë se lajmet e verifikuara.

Si të komunikojnë aktivistët, zyrtarët në mënyrë efektive në këtë mjedis dhe si organizohen ata? Si i mposhtin dezinformatat?

Metamorphosis Foundation | 2 min read | Jun 4, 2024

Tetë parimet themelore të sigurisë kibernetike për Organizatat joqeveritare

Transformimi digjital i ka bërë organizatat të varura nga teknologjia për të kryer punën e tyre. Por edhe pse ka shumë përfitime, digjitalizimi sjell dhe kriminelët kibernetikë. Sipas raportit të “Nonprofit Tech for Good Report” të vitit 2023, 27 përqind e organizatave joqeveritare në tërë botën kanë pësuar së paku një sulm kibernetik.

Organizatat joqeveritare mbledhin, menaxhojnë dhe procesojnë një numër të madh të të dhënave të njerëzve në situata të ndjeshme dhe të dhëna financiare nga donatorët, të cilat janë shkaqet kryesore përse aktorë keqbërës synojnë t’i sulmojnë ato, duke e bërë këtë sektor industrinë e tretë të synuar nga hakerët.

Metamorphosis Foundation | 3 min read | Jun 4, 2024

Goshe Nikolov | Apr 30, 2024

Si t’i identifikojmë fotografitë e krijuara me Inteligjencë Artificiale?

Fotografitë e krijuara me inteligjencë artificiale gjithnjë po bëhen sa më reale dhe bëhet sa më e vështirë t'i dallojmë ato nga fotografitë e vërteta. Ekzistojnë disa mënyra që mund të përdoren për të identifikuar fotografitë e krijuara me inteligjencë artificiale, duke vërejtur teksturën jo-natyrale të tyre ose prapaskenën e deformuar të fotografive.

Metamorphosis Foundation | 2 min read | Apr 29, 2024

Verifikimi i fakteve: Si ta ruajmë mendjen dhe të mbrohemi nga lajmet e rreme

Përhapja e dezinformatave është një fenomen i kuptueshëm njerëzor. Daniell Kaneman, një psikolog që e ka fituar çmimin Nobel për Shkenca Ekonomike, e prezantoi konceptin "WYSIATI" - What you see is all there is ("Atë që e shihni është gjithçka që ekziston"), që do të thotë se njerëzit kanë prirje të mos e kërkojnë atë që ata nuk shohin.

Metamorphosis Foundation | 5 min read | Apr 23, 2024

Detoksi digjital

Me telefonat praktikisht të ngjitur në duart tona dhe njoftimet e vazhdueshme, pajisjet diktojnë çdo lëvizje tonë në këtë epokë. Presioni për të qenë vazhdimisht të informuar dhe të përditësuar ndonjëherë mund të bëhet i tepërt dhe të na mbingarkojë. E kështu, vjen një moment kur duhet të bëjmë një hap prapa dhe të largohemi nga pajisjet që dominojnë në jetën tonë.

Metamorphosis Foundation | 3 min read | Apr 15, 2024

Goshe Nikolov | Apr 1, 2024

Rrjetet sociale si terren pjellor për dezinformata – a ka zgjidhje?

Goshe Nikolov | Apr 1, 2024

Disa këshilla sesi të raportohet në rast të zgjedhjeve

Nevoja për objektivitet, neutralitet dhe ekuilibër në gazetari është një sfidë e përditshme për mediat profesionale, por një nga sfidat e mëdha për profesionalizmin në media vjen në kohë të zgjedhjeve. Procesi i zgjedhjeve paraqet një sfidë për mediat sepse vendos në fokus nevojën e tyre për t’u ofruar qytetarëve qasje te të gjitha faktet, opinionet dhe idetë në fushatë. Gazetarët, duhet gjithashtu të sigurojnë qasje për ata te mediat, ashtu që zëri i qytetarëve të mund të dëgjohet përtej fjalëve të debatit politik.

Metamorphosis Foundation | 4 min read | Mar 21, 2024

Çfarë duhet të kihet kujdes gjatë raportimit të ngjarjeve ku ka ekstremizëm?

Kur ndodhin ngjarje ku ka ekstremizëm, gazetarët dhe qytetarët ndonjëherë më pyesin se si të raportojnë dhe si të bëjnë lajm. Kur duhet të vendosni se çfarë të publikoni tani në internet ose si artikull, me e mira do të ishte të ndaleni pak dhe të mendoni përmes bisedave me gazetarët dhe ekspertët e komunikimit.

Metamorphosis Foundation | 4 min read | Mar 21, 2024

Si të njohësh “cherry picking”, metodë për manipulim në media?

Dëshmi jo e plotë. Selektim të argumenteve. Injorim të dëshmive të vërteta. Vlerësim i njëanshmëm. Tentim për të bindur opinionin të pranojë ndonjë pozicion të caktuar, duke fshehur fakte apo duke i dhënë opinionit argumente për ta shtypur një të vërtetë.

Metamorphosis Foundation | 2 min read | Mar 21, 2024

Goshe Nikolov | Feb 21, 2024

Metoda më e fuqishme për të luftuar dezinformatat është mendimi kritik, si të aplikoni atë?

Të menduarit kritik është aftësia e një personi që të mund të dallojë apo gjykojë dhe të analizojë në mënyrë kritike për ndonjë problem të caktuar. Mendimi kritik zhvillohet që në moshë të re dhe përvetësohet në baza individuale te secili person. Për të përcaktuar nëse kemi mendim kritik një person duhet t’i përvetësojë aftësitë e vëzhgimit, analizimit, interpretimit, reflektimit, vlerësimit, konkluzimit, shpjegimit dhe zgjidhjeve të problemeve dhe marrjen e vendimeve sa më korrekte, shkruan Portalb.mk.

Metamorphosis Foundation | 3 min read | Feb 15, 2024

Si duhet të raportojnë mediat për sfidat e rrezikshme të TikTok-ut?

Në rrjetet sociale, Tiktok ka ekzistuar që në vitin 2014, atëherë i njohur si Musical.ly dhe pastaj në vitin 2018 u riformua me emrin që mban sot. TikTok njihet si një platformë për zbavitje dhe argëtim që përdoret më së shumti nga fëmijët dhe të rinjtë. Mirëpo, shumica e skenave të luftës, sfidave të rrezikshme që kanë rezultuar në lëndim dhe vdekje, të gjitha janë shpërndarë fillimisht në këtë rrjet social.

Metamorphosis Foundation | 5 min read | Feb 15, 2024

Çfarë duhet të keni parasysh kur blini produkte online

Deri para disa vitesh, blerja e produkteve online ishte diçka që e bënin vetëm “kompjuteristët”, ose përdorej për produkte të specializuara. Megjithatë, në ditët e sotme, shopingu online po bëhet pjesë gjithnjë e më normale e përditshmërisë sonë. Vendosja e të dhënave bankare personale në eterin online nuk tingëllon më aq "e frikshme" siç tingëllonte dhjetëra vitesh më parë. Edhe pse vetë transferimi online i parave përmes bankave është më i sigurt se kurrë, kjo nuk do të thotë se nuk duhet të jemi të kujdesshëm me shpenzimin e parave online.

Борјан Гаговски | 5 min read | Feb 14, 2024

Goshe Nikolov | Feb 1, 2024

Miratimi i konkluzioneve vetëm në bazë të titujve është e barabartë me vrasjen e informacionit të saktë

Kur shikoni film, bazuar vetëm në emrin e filmit, miratoni konkluzion se për çfarë bëhet fjalë, si do të zhvillohet skenari, cili do të jetë fundi? Jo, por të paktën ndani një orë e gjysmë, lëreni filmin t'ju çojë, t'jua ndryshojë konkluzionet, derisa të arrini në fund.

Meri | 5 min read | Jan 24, 2024

Si të bllokoni përmbajtje të papërshtatshme në pajisjet që i përdorin fëmijët tuaj?

Mbrojtja e fëmijëve nga faqet e papërshtatshme të internetit është shumë e rëndësishme, veçanërisht në kohën e fundit kur janë në rritje përmbajtjet e dëmshme në Internet. Ekzistojnë filtra të integruara të shfletuesve të cilat mund të ofrojnë mbrojtje të caktuar, por megjithatë ato nuk mund të sigurojnë mbrojtje të plotë dhe mund të anashkalojnë disa faqe interneti. Gjithashtu, fëmijët shumë lehtë mund të gjejnë mënyra për ta hequr atë mbrojtje.

Antonija | 1 min read | Jan 22, 2024

Goshe Nikolov | Jan 17, 2024

Pse mediat nuk duhet të raportojnë për vetëvrasjet – ku përfundon interesi privat, e ku fillon interesi publik?

Për personat mjekësorë veprimtaria kryesore e të cilave është kujdesi për shëndetin mendor nuk është kurrfarë fshehtësie se shfaqja e detajeve për vetëvrasjen e kryer, drejtpërdrejt ose përmes mediave, e rrit mundësinë për sjellje suicide (vetëvrasëse) te individët tjerë. Për këtë fenomen bile ekziston edhe termi – vetëvrasje infektuese.

Meri | 5 min read | Jan 11, 2024

Deepfake – video të rreme të bëra me inteligjencën artificiale për të cilat duhet të shqetësohemi

Mendoni se po e shikoni Presidentin e Ukrainës, Volodimir Zelenski duke folur dhe duke u thënë ushtarëve të tij t'i lënë armët dhe të dorëzojnë luftën kundër Rusisë. Personazhi është ai, shprehjet e fytyrës janë ato, ai e hap gojën ashtu siç flet, por megjithatë, kjo nuk është e vërtetë. Videoja është e rreme.

Meri | 4 min read | Dec 20, 2023

Anshmëria negative: Pse njerëzit lexojnë më shumë lajme të këqija sesa lajme të bukura

Njëkohësisht ju paraqiten dy tituj të lajmeve – titulli i parë është: “Koha është e bukur sot!”, ndërsa në lajmin e dytë jepet njoftim se në vend është duke u përgatitur një stuhi e tmerrshme. Cilin titull do ta klikoni?

Meri | 4 min read | Dec 20, 2023

Sulmet fishing përgjojnë, si mos të kapemi në grep?

Imagjinoni që jeni peshk dhe se dikush po përpiqet t'ju kapë në grep - pikërisht në këtë mënyrë mundemi ta shpjegojmë nocionin "sulmi fishing" në mënyrën më të thjeshtë. Në përkufizimin që e ka botuar Fondacioni “Metamorfozis” në një nga publikimet e tij theksohet se fishingu është formë e mashtrimit që përfshin një sërë aktivitetesh nga përdoruesit e paautorizuar duke përdorur mesazhe të rreme nga e-posta dhe faqet e rreme të internetit të pjesës më të madhe të organizatave financiare, duke u përpjekur nga përdoruesit të marrin informacione personale konfidenciale, të tilla si numri unik i amzës, emri i përdoruesit, numrat PIN ose të dhënat e ngjashme.

Бојан Блажевски | 3 min read | Dec 20, 2023

Pse akoma kaq shumë njerëz "bien" në teoritë e konspiracionit?

Kovid-19 ishte shpikur qëllimisht për të shkatërruar njerëzimin. Me vaksinat kundër Kovid-19 përpiqen të na vënë çip. HAARP shkakton stuhi dhe përmbytje. Njeriu nuk ka shkelur kurrë në Hënë. Shtegu i bardhë që aeroplanët e lënë pas derisa fluturojnë janë në fakt helme me të cilat na spërkasin.

Meri | 5 min read | Dec 20, 2023

Gjurma digjitale – biografia juaj e publikuar në internet me vetëdije ose pa vetëdije

Në ditët e sotme, jetët tona janë të ndërthurura plotësisht me botën digjitale, ndërsa aktivitetet online lënë gjurmë të përhershme, përkatësisht gjurmë digjitale.

Antonija Popovska | 3 min read | Dec 20, 2023

Përdorimi i inteligjencës artificiale rregullohet në gazetari

Agjencia globale e lajmeve Asoshiejted Pres (AP) është pioniere në përdorimin e inteligjencës artificiale në mediat. Qysh në vitin 2014, redaksia ekonomike e kësaj agjencie të lajmeve filloi të përdor inteligjencën artificiale për të automatizuar hartimin e teksteve për fitimet korporative të kompanive.

Бојан Блажевски | 5 min read | Dec 20, 2023

Goshe Nikolov | Dec 20, 2023

Burimi i cituar i informacionit - burimi i besueshmërisë në përmbajtjen mediatike

Në vrullin e informacioneve të reja dhe aktuale në përmbajtjet mediatike që i shohim, lexojmë dhe dëgjojmë çdo ditë si publik, vështirë se dikush prej nesh i kushton vëmendje burimit. Shpesh kjo nuk u ndodh vetëm konsumatorëve të teksteve, videove dhe fotografive, por edhe vetë gazetarëve dhe redaktorëve të mediave. Ndryshe nga kjo lloj përditshmërie mediatike, letërsia profesionale gazetareske është shumë e rreptë për sa i përket citimit të burimit të informacionit. Një burim i cituar që i siguron të dhënat e përmbajtjes mediatike është burim besueshmërie dhe sinonim për një tekst, video dhe fotografi të prodhuar sipas standardeve profesionale gazetareske.

Бојан Блажевски | 5 min read | Nov 8, 2023

Çfarë paraqet dhe çfarë të ndërmerrni nëse jeni viktimë e dhunës në internet?

Dhuna në internet është dhuna që shërbehet duke përdorur teknologjitë digjitale. Kjo mund të zhvillohet në mediat sociale, platformat për shkëmbimin e mesazheve, platformat e lojrave dhe telefonat celularë. Sipas UNICEF-it, bëhet fjalë për sjelljen e cila përsëritet, qëllimi i së cilës është të frikësohen, zemërohen ose të turpërohen ata që synohen.

Meri | 3 min read | Oct 12, 2023

“Kukis” që nuk hahen, por na sjellin probleme gjatë përdorimit të Internetit

Fondacioni Metamorfozis i publikon rregullisht shkrimet edukative për politikën e skedarëve (kukis) të faqeve dhe aplikacioneve. Sipas përkufizimit, “kukis” janë skedarë të vegjël teksti që dërgohen nga faqet e internetit që i vizitojnë përdoruesit dhe ruhen në pajisjet e tyre (kompjuter, tablet dhe celular).

Бојан Блажевски | 4 min read | Oct 12, 2023

Autorësi e nënshkruar – tregues për përmbajtje të besueshme mediatike të cilës mund t’i besojmë

Fluksi i teksteve, videove, fotografive mediatike, si dhe postimeve në rrjetet sociale është jashtëzakonisht i madh në ditët e sotme, pasi ato shfaqen vazhdimisht në pajisjet tona me të cilat komunikojmë çdo ditë në internet. Titujt bombastikë dhe njoftimet për zbulime spektakolare në përmbajtje të tilla shpesh na bëjnë të harrojmë një nga rregullat bazë gjatë krijimit të përmbajtjeve mediatike – nënshkrimin e autorit i cili qëndron pas tyre.

Бојан Блажевски | 5 min read | Aug 30, 2023

Kurse me vetë-ritëm: Mësoni me ritmin tuaj, sipas orarit tuaj!

Ne jetojmë në epokën e informacionit. Aftësia jonë për të sintetizuar dhe përdorur mirë informacionin është thelbësore për fatin dhe mirëqenien tonë në të ardhmen. Ekspertët tanë kanë krijuar kurse sipas porosisë për tema që janë relevante, të vendosura në një kontekst kuptimplotë dhe të rëndësishëm. Nga kuptimi i lajmeve në internet, deri te mbrojtja e sigurisë dhe privatësisë digjitale tuaj ose të organizatës suaj.

Hive Mind | 2 min read | Nov 15, 2021

Mark Semoil | 1 min read | Jul 23, 2020